Lisanî İlimler Dergisi

Ölümden Cinselliğe Dilin Dolaylı Anlatımı: Defne (Hatay) Arapçasında Örtmece İfadeler

Mehmet Hakkı SUÇİN — 2025-12-30

Bu çalışma, Hatay’ın Defne ilçesinde konuşulan Arap ağızlarında kullanılan örtmece (euphemism) ifadeleri dilbilimsel ve sosyokültürel açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Toplumsal açıdan hassas kabul edilen ölüm, hastalık, cinsellik, vücut işlevleri, regl ve menopoz, giyim-kuşam ve sosyal statü gibi temalara ilişkin örtmeceler, doğal iki dillilik ortamında derlenen veriler ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma, Arapça-Türkçe iki dilli bireylerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla nitel bir çerçevede yürütülmüştür. Veriler, tematik analize tabi tutulmuş ve katılımcı ifadeleriyle desteklenmiştir. Bulgular, örtmece ifadelerin özellikle geleneksel değerler, dinî inançlar ve toplumsal normlarla yakından ilişkili olduğunu; bireylerin doğrudan konuşmaktan kaçındığı konuları örtmecelerle yumuşattığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, örtmecelerin kullanımında yaş, cinsiyet ve toplumsal rollerin etkili olduğu, genç bireylerde Türkçe etkisinin arttığı gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, dilde örtmecelerin yalnızca sözel bir yumuşatma aracı değil, aynı zamanda sosyal nezaket, utanma ve saygı gibi değerlerle bağlantılı kültürel göstergeler olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, iki dillilik zemininde örtmece kullanımı üzerine önemli sosyodilbilimsel katkılar sunmaktadır.

Kahire Yunus Emre Enstitüsü Öğrencilerinin Türkçe Öğrenme Sebepleri ve Türkiye Algıları

KADİR AY — 2025-12-30

Türkçe hem ülkemizde hem de yurt dışında yabancı dil olarak öğretilmektedir. Mısır da Türkçenin öğrenilmesi noktasında ilginin fazla olduğu ülkelerden biridir. Bu araştırma, Mısır’da bulunan Kahire Yunus Emre Enstitüsündeki kursiyerlerin Türkiye algısı ve yabancı dil olarak Türkçe öğrenme sebeplerini belirlemeye yönelik bir yaklaşım denemesidir. Araştırmanın evreni dünyada Yunus Emre Enstitüsü bulunan 66 ülkeden biri olan Mısır’ın başkenti Kahire olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi ise Kahire Yunus Emre Enstitüsünde Türkçe öğrenen ana dili Arapça olan çeşitli yaş, meslek, cinsiyet ve eğitim düzeyinde 169 kursiyerden oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış anket formu, kursiyerlere Google form kullanılarak internet üzerinden uygulanmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan yarı yapılandırılmış tutum ölçeğinin güvenirliği ve kapsam geçerliliğinin sağlanması için uzman görüşlerine başvurulmuş ve ölçek iki dilde (Türkçe- Arapça) hazırlanmıştır. Betimsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen çalışma, 2023 yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Kahire Yunus Emre Enstitüsüne devam eden öğrencilerle alakalı Türk dili, edebiyatı, kültür ve sanatı hakkındaki görüşleri ile ilgili veriler yirmi beş karma soru aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, Kahire Yunus Emre Enstitüsünde Türkçe öğrenen kursiyerlerin Türkçeyi ve Türkiye’yi sevdikleri, Türkiye ve Türk kültürünü takdir ettikleri vb istatistikî bilgilere ulaşılmıştır. Bu istatistikî bilgilerden hareketle, Kahire Yunus Emre Enstitüsündeki kursiyerlerin Türkiye’ye karşı olumlu algı içinde oldukları ve daha iyi bir iş sahibi olma fikri yabancı dil olarak Türkçe öğrenme sebepleri içinde en önemlisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Yusuf İdris’in ''Durak'' Adlı Kısa Öyküsünün Tahlili

Mahmut MANSUR — 2025-12-30

Batı'da 19. yüzyılın başlarında biçimlenen modern kısa öykü, Arap edebiyatında ise 20. yüzyılın başlarından itibaren edebi bir tür olarak gelişim göstermeye başlamıştır. Bu sürecin önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Yusuf İdris, toplumsal meseleleri yalın ama derinlikli anlatımıyla kısa öykü türü içinde ustalıkla işlemiştir. İdris’in “Durak” adlı öyküsü de bu bağlamda dikkat çeken bir örnektir. Kalabalık bir şehir otobüsünde geçen hikâye, kuşak çatışması, toplumsal değer yargıları ve bireysel duygular gibi çok katmanlı temaları sade ama etkili bir dille işler. Sınırlı bir zaman ve mekânda geçen olaylar, gözlemci anlatıcının bakış açısıyla aktarılırken, delikanlı bir gencin utangaç bir kıza yaklaşma çabası etrafında şekillenen olaylar aracılığıyla toplumun değişen ahlaki algıları sorgulanır. Bu çalışma doküman analizi yöntemiyle analiz edilen ve dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısa öykü türünün tanımı, tarihsel gelişimi ve Arap edebiyatındaki yeri üzerinde durulmuş; ardından Yusuf İdris’in hayatı, edebi kişiliği ve kısa öykü anlayışı tanıtılmıştır. Devamında “Durak” adlı öykü; konu, anlatıcı, zaman ve mekân, karakterler, olay örgüsü, ana düğüm, dil ve üslup gibi yapısal unsurlar bakımından ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda öykünün kış mevsiminde, şehir içi bir otobüste geçtiği; mekânın yalnızca fiziksel bir alan değil, toplumsal gözlemin gerçekleştiği simgesel bir sahneye dönüştüğü; olayların bir gün içinde gerçekleştiği ve anlatıcının birinci tekil şahıs bakış açısıyla olaylara hem gözlemci hem yorumlayıcı olarak yaklaştığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada ayrıca, Arap kısa öykülerinde sıkça gözlemlenen sosyo-kültürel imgeler, yerel motifler göndermeler ve gündelik yaşamın gerçekçi temsillerinin belirgin bir şekilde ortaya çıktığı vurgulanmıştır. Yazarların bu anlatı aracıyla bireyin toplumsal konumu, cinsiyet ilişkileri ve toplumsal travmalar gibi güçlü temaları yansıttıkları tespit edilmiştir.

Arapça Sözlü Çeviri Eğitimine Yönelik Örnek Ders Anlatımları ve Sınıf İçi Uygulama Önerileri

Muhammed KURT — 2025-12-30

Sözlü çeviri, profesyonel çevirmenlerin en önemli becerilerinden biridir. Sözlü çeviri, dilin yalnızca yazılı metinlerle değil, hızlı ve doğru biçimde sözlü olarak da aktarılmasını gerektirdiği için, dil becerilerinin en üst düzeyde kullanıldığı alanlardan biridir. Bu beceri, sadece dil bilgisel doğru çeviriler yapmayı değil; aynı zamanda kültürel anlayış, hızlı düşünme, anlamı doğru bir şekilde aktarabilme ve dilin sosyal bağlamını anlama becerilerini de gerektirir. Arapça ve Türkçe hem dil bilgisel yapıları hem de kültürel bağlamları açısından önemli farklılıklar barındıran diller olup; bu diller arasında doğru ve etkin bir sözlü çeviri yapmak, profesyonel çevirmenler için belirli bir uzmanlık gerektirir. Ancak, bu becerinin öğrenciler tarafından kazanılması ve geliştirilebilmesi için doğru öğretim yöntemlerinin ve sınıf içi uygulamaların önemi büyüktür. Bu makalede, Arapça-Türkçe dil çiftleri üzerinden sözlü çeviri eğitimi için uygulanabilecek çeşitli öğretim yöntemleri ve sınıf içi pratik uygulamaları ele alınacaktır. Ayrıca, değerlendirme yöntemleri ve geri bildirim süreçlerinin öğrencilerin sözlü çeviri becerilerinin gelişimine nasıl katkı sağladığı açıklanacaktır.

أثر مسرحة المناهج التعليمية في تنمية التحصيل المعرفي لدى الناطقين بغير العربية

Abdulğani ALHAYIK — 2025-12-30

يهدف هذا البحث إلى بيان فاعلية توظيف الدراما التعليمية من خلال تقنيات مسرحة المناهج في تعزيز التحصيل المعرفي لدى المتعلمين الناطقين بغير العربية. وتُعنى مسرحة المناهج بتحويل المحتوى التعليمي إلى مشاهد درامية تفاعلية، تُعرض داخل البيئة الصفية بأسلوب تمثيلي حيوي، يدمج بين الجانبين المعرفي والانفعالي لدى المتعلم، ويسهم في تنمية الفهم والتفاعل مع المادة العلمية.

اعتمد البحث المنهج الوصفي التحليلي في رصد الظاهرة وتحليل أبعادها التربوية واللغوية، مع التركيز على مدى توافق هذه الآلية التعليمية مع خصائص المتعلم غير الناطق بالعربية وحاجاته اللغوية في المراحل الدراسية المختلفة. وتشير النتائج إلى أن المسرحة تمثل أداة فاعلة في ترسيخ المفاهيم، وتنشيط الذاكرة، وتقوية مهارات التعبير والتفاعل، كما تساهم في الحد من الشعور بالملل والرتابة المصاحبة للأساليب التقليدية في التعليم.

ويوصي البحث بدمج تقنيات المسرحة ضمن استراتيجيات تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها، لا سيما في البرامج التي تهدف إلى تنمية الكفايات اللغوية والتواصلية، لما لها من أثر إيجابي واضح في رفع مستوى التحصيل، وتعزيز الدافعية، وتيسير الانتقال من الفهم النظري إلى التطبيق العملي

الكلمات المفتاحية: مسرحة المناهج التعليمية -الدراما التعليمية -التحصيل المعرفي -تعليم اللغة العربية -اللغة الأجنبية الثانية -الناطقون بغير العربية.

دراسة تقابلية بين اللغة العربية والتركية على مستوى النفي

Erdinç DOĞRU — 2025-12-30

تهدف هذه الدراسة التقابلية إلى الكشف عن أوجه الشبه والاختلاف بين أساليب النفي في اللغة العربية والتركية اعتماداً على المنهج الوصفي والتحليلي، لغرض تذليل المعوقات والمشكلات التي تواجه متعلمي أسلوب النفي في اللغة العربية من الطلبة الأتراك؛ بسبب اختلاف لغتهم الأم عن اللغة العربية، وانتهى البحث بتقديم الحلول والمقترحات التي تسهم في تذليل تلك الصعوبات.

وتوصل البحث إلى نتائج أبرزها وجود أوجه شبه واختلاف بين اللغتين العربية والتركية في أسلوب النفي، من أوجه التشابه اشتراك اللغتين في بعض الأدوات مثل الأداة (غير) ووجود أدوات نفي خاصة بالأفعال والأسماء في اللغتين، واختلاف أدوات النفي بحسب الزمن والدلالة.

ومن أوجه الاختلاف بين اللغتين أن بعض أدوات النفي بالعربية تعمل ضمن شروط محددة، وتؤثر في إعراب الكلمة اللاحقة، وأغلب أدوات النفي في العربية تستخدم في دلالات أخرى غير النفي فمثلاً (ما) يمكن أن تكون استفهامية أو موصولة أو موصوفة أو زائدة أو تعجبية وغيرها.

Fatımîler Döneminde İsmailî Terimlerin Arap Şiirindeki Yeri

Elif GEGİN — 2025-12-30

ÖZ: Şiir ve edebiyatın diğer ilmi disiplinler gibi her toplumda mutlaka ilgilileri olmuştur. Arap dili ve edebiyatı, İslamiyet öncesi ve sonrası dönemlerde sayısız şair ve edip ile şiir, gazel, kaside gibi edebi türlerde her zaman ön planda olmuştur. Fâtımîler döneminde ilim, bilim ve şiir ile uğraşan insanların devlet eliyle korunması ve maaşa bağlanılması ile pek çok kişinin bu alanlara yönelmesine sebep olmuştur. Fâtımîlerde edebiyat ve özellikle şiir, devletin resmî ideolojisini teşkil eden Şiî-İsmâilî düşünce çerçevesinde şekillenmiş ve bu düşüncenin etkisiyle yeni anlam boyutları kazanmıştır. Bu dönemin şairleri, geleneksel dinî kavramları sadece zâhirî anlamlarıyla değil, aynı zamanda İsmâilîliğe özgü bâtınî yorumlarla ele almışlardır. Velayet, nur, oruç, namaz, hac, hüccetullah, yedullah ve vechullah gibi terimler, dönemin şiirinde sıradan kullanımından ayrılarak imam merkezli bir teolojik göndergeler ağı içerisinde yeniden yorumlanmıştır. Söz konusu terimler, imamın ilahî otoritesini, mânevî rehberliğini ve kozmik konumunu vurgulayan sembolik motiflere dönüşmüştür. Bu yönüyle şiir, İsmâilî propagandanın önemli bir ifade alanı hâline gelmiş; halifeler, imamların yeryüzündeki temsilcileri olarak yüceltilmiş ve şiirler onlara yönelik medih üslûbu içerisinde şekillenmiştir. Bu makalede, Fâtımî dönemi şiirinde İsmâilî terminolojinin kullanım biçimleri incelenmekte; terimlerin söz konusu şiirsel bağlamda nasıl anlam genişlemesine uğradığı örnek metinler üzerinden analiz edilmektedir. Böylece dönemin şiirinin, sadece estetik bir ürün değil, aynı zamanda mezhebî düşüncenin taşıyıcısı olan ideolojik bir söylem alanı olduğu ortaya konulmaktadır.

دمج أسلوب أداء الأدوار في بعض وحدات "سلسلة اللسان" لتطوير مهارة المحادثة لدى متعلّمي العربيّة من الناطقين بغيرها: دراسة تطبيقيّة

Mehmet Hakkı SUÇİN — 2025-12-30

الملخص

شهد تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها تطورًا ملحوظًا خلال العقدين الأخيرين، إلا أن مهارة المحادثة ما زالت تشكّل تحديًا رئيسًا في العديد من البيئات التعليمية، ولا سيّما في تركيا، حيث تسود الطرائق القائمة على التركيز المفرط على القواعد. تهدف هذه الدراسة إلى استكشاف أثر دمج تقنية "أداء الأدوار" في بعض وحدات "سلسلة اللسان"، إحدى السلاسل التعليمية الأكثر شيوعًا في مراكز تعليم العربية بتركيا، على تطوير مهارة المحادثة لدى المتعلمين. وقد اعتمدت الدراسة المنهج الوصفي التحليلي، وطبّقت أنشطة أداء الأدوار على عيّنة مكوّنة من أربعين طالبًا وطالبة في الصف التحضيري بكلية الإلهيات في جامعة أنقرة، خلال الفصل الدراسي الأول من العام الجامعي 2024-2025م، بعد إجراء اختبار قبلي وآخر بعدي. أظهرت النتائج وجود فروق ذات دلالة إحصائية لصالح نتائج الاختبار البعدي، بما يدلّ على فاعلية هذه التقنية في تعزيز الطلاقة اللغوية، والثقة بالنفس، ومستوى التفاعل داخل الصف. كما كشفت الملاحظات الصفية عن تحسّن ملحوظ في دافعية الطلاب للمشاركة وميلهم المتزايد إلى استخدام اللغة في مواقف حوارية. توصي الدراسة بإدماج أنشطة أداء الأدوار ضمن وحدات سلسلة اللسان، وتوسيع نطاقها لتشمل مهارات لغوية أخرى. كما تقترح تطوير أدلة إرشادية للمعلمين تحتوي على نماذج تطبيقية لهذه الأنشطة، بهدف تفعيل البيئة الصفية وتحويلها إلى فضاء تواصلي قائم على الحوار والتجريب.

İmam Hatip Liselerinde Arapça Eğitiminde Karşılaşılan Bazı Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Muhammed AKÇAY — 2025-12-30

Bu çalışmada, Türkiye’de Arapça öğretiminin yapıldığı en temel kurumlardan biri olan İmam Hatip Liselerinde dil eğitimi bağlamında karşılaşılan sorunlar ele alınmıştır. Arapça, bu okullarda hem dinî metinlerin anlaşılması hem de akademik hedefler açısından hayati öneme sahiptir. Ancak, eğitim süreci içerisinde öğrencilerin Arapçayı öğrenmede çeşitli zorluklar yaşadığı gözlemlenmektedir. Bu zorlukların temelinde, yalnızca dilin yapısal güçlüğü değil; aynı zamanda eğitim ortamındaki yetersizlikler, öğretim yöntemlerinin çeşitlendirilememesi, öğrencinin motivasyon eksikliği ve dersin işleniş biçiminde yaşanan sorunlar da yer almaktadır. Günümüz dünyasında, teknoloji başta olmak üzere birçok gelişme, bireylerin sadece ana dilleriyle değil ikinci bir dili de etkin biçimde kullanabilmesini zorunlu kılmaktadır. Arapça da Türkiye’nin kültürel, coğrafi ve tarihî bağlamı göz önüne alındığında önemli bir yabancı dil konumundadır. Buna rağmen, İmam Hatip Liselerinde verilen Arapça eğitimi, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmede çoğu zaman yetersiz kalmakta; bu durum, öğrencilerin yükseköğretimde karşılaşacakları dinî kaynakları anlamakta zorlanmalarına yol açmaktadır. Arapça'nın öğrenilmesinde öğrencinin bireysel tutumu kadar, öğretmenin bilgi birikimi, tecrübesi ve kullandığı yöntemler de belirleyici olmaktadır. Ancak sınıf içi uygulamalarda öğretmenlerin büyük oranda geleneksel yöntemlere bağlı kalması, öğrencilerin dili etkin şekilde kullanmalarını engellemekte; dinlemeye, konuşmaya ve anlamaya dayalı etkinliklerin yetersizliği dil öğrenimini yüzeysel bir noktada bırakmaktadır. Ayrıca ders saatlerinin sınırlı olması, materyal eksiklikleri, teknolojiden yeterince faydalanılamaması ve öğrencilerin Arapçayı günlük hayatta kullanamaması, öğrenme sürecini daha da zorlaştırmaktadır.

Bu bağlamda, İmam Hatip Liselerinde Arapça öğretiminin niteliğini artırmak için yöntemsel yeniliklere, öğrenci merkezli yaklaşımlara ve dilin doğal kullanımıyla ilgili uygulamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, Arapça öğretiminde karşılaşılan başlıca sorunları ortaya koymayı ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır.

İbn Cinni İhtimaliyyet Kavramı Işığında Tekrar Üslubu

Nurcan ORHAN — 2025-12-30

Bireyin ve toplumun temelini oluşturan Dil bilgi, düşünce ve duyguların aktarılmasını sağlayan, toplumun kimliği niteliğindeki kültür ve değerleri kuşaktan kuşağa taşımasının yanında düşüncelerin oluşması ve gelişmesini sağlayan, anlatmayı ve anlaşılmayı mümkün kılan iletişim aracıdır. Dili oluşturan kavramlar veya ifadeler aynı olsa da kullanıldığı bağlamına göre açığa vurulmak istenen ya da verilmek istenen mesaj farklılık gösterebilmektedir. İbn Cinni kıraat, belagat, tefsir ve dil felsefesi alanında yaptığı çalışmalarla dili sadece kaideler açısından değil yapı, anlam ve zihinde işleyişi hakkında da kayda değer önemli görüşler ortaya atmıştır. Arap dilinin teorik ve felsefi temellerini incelediği El Hasais eserinde dilin anlam yapısını, felsefi temellerini ve ihtimaliyetle delalet arasındaki ilişkisi üzerinde durmuştur. Lafız ve anlam arasındaki ilişkiyi kuramsal düzeyde, dilsel düşüncenin mantığını işlemiştir. Onun belagata kazandırdığı en önemli kavram lafzın delalet ettiği birden çok anlam taşıyabilmesinin ifade edildiği ihtimaliyet kavramı olmuştur. İhtimaliyet, sözlükteki anlam karşılığıyla sınırlı kalmayıp niyet, bağlam ve kullanıma göre birçok anlamı ihtiva edebilmesidir. Yani anlatılmak istenen düşünce gramer yapısıyla farklı birçok yoruma açık olması, kıraat farklılıklarının mana katmanları oluşturması lafız ve anlam arasında her zaman bire bir anlam karşılığının olmaması ihtimaliyetin özelliklerindendir. Dil ihtimaliyetle tek bir anlamı sunmakla kalmayıp ihtimaliyet çerçevesinde anlamı genişletme alanı oluşturur. Dil hakkındaki görüşleri Klasik dili, dil felsefesine taşıyan özgün bakış açısıdır. İbn Cinni tekrar üslubunu aynı lafzın yinelenmesi değil anlam üretiminin aktifleştirilmesi şeklinde değerlendirir. Tekrarın farklı bağlamlarda yeni anlamlar ifade etmesi ihtimaliyet ilkesiyle anlatımı zenginleştiren bir yöntem haline gelir. Bu Arapçanın derinliğinin ve zenginliğinin temel unsurlarından olmakla birlikte çok anlamlılığa imkan tanıyan bir sistemdir. İbn Cinni Kur’an-ı Kerimde de tekrarların farklı anlam ihtimallerini doğurması kuranı kerimin icazî oluşunun delili şeklinde değerlendirmektedir. Kur’an-ı Kerimdeki bu hikmetli tekrarlar ihtimaliyet kavramının bir yansımasıdır.

الكفاءة الثقافية بين الإطار الأوروبي المرجعي المشترك لتعلم اللغات وإرشادات المجلس الأمريكي لتعليم اللغات الأجنبية

Mehmet Hakkı SUÇİN — 2025-12-30

تتطرق هذه المقالة إلى البحث في العلاقة بين الثقافة وتعليم اللغة أجنبية، وتسعى في هدفها الأساسي إلى وصف ما ورد في الكفاءة الثقافية في الأطر العالمية لتعليم اللغات الأجنبية، وقد عُنيت هذه المقالة في البحث في أشهر إطارين من أطر تعليم اللغات الأجنبية، وهما الإطار الأوروبي المرجعي المشترك، وإرشادات المجلس الأمريكي لتعليم اللغات الأجنبية، وذلك من خلال عرض ما جاء في كلا الإطارين في الكفاءة الثقافية ثم المقارنة بينهما، وقد خلُصت هذه المقالة إلى وجود اختلاف بين الإطارين في تقديمهما للثقافة وذلك من حيث الشكل والمضمون.

Arap Şiirinde Kadın Meselesi: Muhammed Mehdî el-Cevâhirî Örneği

Şeyma AKBAŞ — 2025-12-30

Arap edebiyatında kadın meselesi, modernleşme tartışmalarının ve toplumsal dönüşümlerin en dikkat çekici yansımalarından biridir. Kadının toplumsal konumu, eğitimi, özgürlüğü ve kamusal hayattaki rolü, 19. yüzyıl sonlarından itibaren Arap dünyasında entelektüel tartışmaların odağında yer almıştır. Bu konuda Irak edebiyatının önde gelen isimlerinden Muhammed Mehdî el-Cevâhiri, kadın temasını şiirlerinde hem bireysel hem de toplumsal boyutlarda ele alarak dikkat çeker. Onun eserlerinde kadın, klasik şiir geleneğine uygun şekilde aşkın ve güzelliğin sembolü olmakla birlikte özgürlük, modernleşme ve ulusal ilerlemenin de simgesi konumundadır. Bu makalede Cevâhirî’nin şiirlerinde kadın imgesinin, dönemin sosyal ve kültürel tartışmalarıyla nasıl ilişkilendirildiği incelenecektir. Böylece hem Cevâhirî’nin şiir anlayışına hem de 20. yüzyıl Arap edebiyatında kadın meselesinin temsil biçimlerine dair bir değerlendirme yapılacaktır.

Arap Mesellerinin Kaynakları

Hikmet ÇADIR — 2025-12-30

Meseller, özlü bir yapıya sahip olmaları; toplumun tecrübelerini, değerlerini, tarihini, kültürünü ve edebî birikimini göstermeleri yönüyle Arap sözlü kültüründe önemli bir yere sahiptir. Mesellerin sahip olduğu bu çok boyutlu yapının sebebi, onların ortaya çıkışında etkili çeşitli unsurlardan kaynaklanan bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bahsi geçen çeşitliliğe istinaden, Arap mesellerinin kaynaklarının, genel çerçevede kültürel, edebî ve dinî etkenlerden beslenerek ortaya çıktığı görülmektedir. Makalemizde bu genel çerçeve ölçeğinde, Arap mesellerinin kaynakları; şiir, hikmet, teşbih ve kinayeli söyleme dayalı ifadeler ve olgu, kıssa, Kur’an, Hadis olmak üzere sekiz başlık altında incelenecektir. Arap mesellerinin ortaya çıkışına kaynaklık eden bu unsurlar arasında; olgular, mesellerin tarihi ve toplumsal bir arka plana sahip olduğunu göstermiş; şiir, teşbih ve kinayeye dayalı ifadeler, mesellerde kullanılan belagat zeminini ortaya çıkarmış; hikmet içeren sözler, mesellere derinlikli bir yapı kazandırırken; Kur’an ve Hadisler, meselleri dinî ve ahlaki bir boyuta taşımıştır.

Arap mesellerinin sahip olduğu bu çok yönlü yapı, onları sadece bir edebiyat ürünü olarak değerlendirmenin ötesine taşımaktadır. Nitekim çıkış kaynakları merkeze alınarak Arap meselleri incelendiğinde; meseller, yaşanan Hadiselerin, toplumsal hafızada nasıl konumlandırıldığını; hikmetli bir sözken, halk tarafından mesele dönüştürülen ifadedeki seçici algıyı; edebî söylemin günlük halk dilindeki kullanımını, dinî referanslı ifadelerin, Müslüman Arap toplumlarda nasıl birer mesele dönüştürüldüğünü gösteren, toplumsal bir kültür birikimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yönüyle çalışmamız, Arap mesellerinin edebî bir ürün olmasının yanında, kaynakları dikkate alındığında Arap toplumunun kültür birikimini yansıtan temel bileşenlerden olduğunu çeşitli örneklerle ortaya koymaktadır. Ayrıca Arap mesellerinin sahip olduğu bu kültür birikiminin, edebiyat alanının yanında, toplum bilimleri için de değerli bir inceleme alanı sunduğu görülmektedir.

توظيف الخرائط الذهنيّة التفاعليّة في تصميم اختبارات إلكترونيّة مبتكرة لمتعلّمي العربيّة الناطقين بغيرها: المستوى المتوسّط

Muhammed Reşit MUNİS — 2025-12-30

أُدخِل تعليم اللغة العربيّة للناطقين بغيرها في مجال التقنيّات الرقميّة، وهذا ما يستلزم إيجاد آليّات تقييم تربويّة تناسب حدث التطوّر، فهذا البحث سعى لاستخدام الخرائط الذهنيّة التفاعليّة في اختبارات متعلّمي اللغة العربيّة الإلكترونيّة ضمن المستوى المتوسّط، فكان مما يهدف إليه تحليل مدى فاعليّة الخرائط الذهنيّة في تحسين الفهم والتفكير الناقد لدى المتعلّمين، مقارنة بالاختبارات التقليديّة، فاعتمد المنهجيّة الوصفيّة التحليليّة، مُظهِراً القدرات التربويّة والتقنيّة للخرائط الذهنيّة التفاعليّة، ومبيّناً معايير استخدامها في تقييم الكفاءة اللغويّة، كما تناول أبرز التحديّات التقنيّة التي تحول دون تطبيقها، ثمّ اقترح نموذجاً تصميميّاً لاختبار إلكتروني قائم على أداة الخرائط الذهنيّة التفاعليّة، وتشير نتائج الدراسة إلى أنّ هذه الأدوات قد تُسهم في زيادة المشاركة في الاختبارات وتعزيز دقّة تقييم الأداء اللغوي، كما أنّها توفّر تقييماً دقيقاً لقياس القدرات اللغويّة لدى المتعلّمين، وأوصى البحث بأهميّة دمج الخرائط الذهنيّة التفاعليّة في تصميم الاختبارات الإلكترونيّة، وإنشاء منصّات تعليميّة تدعم هذا النوع من التقييم.

Çeviride Estetik ve Ritmik Unsurlar: Bir Örnek Olarak El-Mütenebbi Şiirlerinin Çevirisi

İbrahim Ethem POLAT — 2025-12-30

Bu çalışma, el-Mütenebbî’nin İnsanın Şarkısı (Seçilmiş Şiirler) adlı çevirisini, Mehmet Hakkı Suçin’in “şiiriyet” kavramı çerçevesinde incelemektedir. Suçin’e göre “şiiriyet” modeli, şiir çevirisinde biçim, ritim, anlam ve estetik unsurların bütüncül biçimde yeniden üretilmesini esas alır. Araştırmada, İnsanın Şarkısı kitabında yer alan iki şiir çevirisi, içerik dengesi, duyuş ve ahenk, iletişim değeri, şairane duyarlılık ve dilsel-estetik denge ölçütleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, çevirilerin kaynak metnin temalarını ve şiirsel yoğunluğunu büyük ölçüde koruduğunu; ancak hedef dilin normlarına bağlı olarak kimi estetik ve anlamsal farklılıkların oluştuğunu göstermektedir. Çalışma, çevirmenin yaratıcı bir “ikinci şair” olarak konumlandığını ortaya koymakta ve şiir çevirisini estetik-kültürel bir yeniden yazma süreci olarak ele alarak Türkçe çeviri literatürüne katkı sunmaktadır.

Lübnan Diyalektinde Gündelik İfadeler

Celal Turgut KOÇ — 2025-12-30

Bu çalışmanın amacı, Lübnan lehçesini günlük iletişim pratikleri odağında derinlemesine inceleyen dilbilimsel bir analiz yapmaktır. Arapça, konuşulduğu geniş coğrafyası nedeniyle diyalektlere ayrılarak Modern Standart Arapça (MSA) ile günlük yaşamdaki diyalektlerin bir arada varoluşuyla iki değişkelilik (diglossia) kavramına yol açmaktadır. Lübnan diyalektinin; Fenikece, Aramice, Türkçe ve Fransızca gibi dillerle kurduğu etkileşimlerle şekillendiği vurgulanarak, MSA’dan fonolojik (örneğin (ق) harfinin (g) sesine yumuşaması) ve morfolojik (örneğin şimdiki zaman fiilinin başına (ب) getirilmesi) farklılıklarına dikkat çekilmektedir. Bulgular kısmında, tespit edilen 59 günlük ifade; misafir ağırlama, yeme-içme, iltifat, temenni-dilek, hitap, uğurlama-karşılama ve tebrik olmak üzere yedi ana temada kategorize edilmiştir. Misafir ağırlama ifadelerinden “evin baş köşesi sizin, kapı eşiği bizim” anlamına gelen (صدر البيت الكن والعتبة النا) (Sadru’l-Beyt ilkun ve’l-‘atbe ilna) ifadesi aşırı cömertliği göstermesi açısından öne çıkar. Temenni-dileklerde ise “kurban olayım” anlamına gelen (تؤبري قلبي) (Tubrî Elbî) gibi duygusal yoğunluğu yüksek ifadeler bulunur. Sonuç bölümü, diyalektin zengin sosyokültürel anlamlar barındıran pragmatik bir iletişim aracı olduğunu doğrular. Misafir ağırlama teması, misafirin bereket kavramıyla özdeşleştirilmesi ve ev sahibinin diğerkâmlığı ile Lübnan kültüründe misafire verilen büyük önemi gösterir. İfadelerde sevgi ve değerin sıklıkla kalp ve göz gibi organlar üzerinden aktarıldığı ve “Allah” kelimesinin geçmesiyle dinî vurgunun güçlü olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın en önemli bulgularından biri, incelenen 59 ifadenin 40’ında Türkçe doğrudan eşdeğer bulunmasıdır, bu da iki kültürün günlük iletişim pratikleri düzeyinde önemli bir yakınlık gösterdiğini ortaya koymaktadır.

الصالونات الأدبية النسوية في القرن العشرين: دراسة تاريخية

Senem CEYLAN — 2025-12-30

لم تكن المرأة غائبةً عن الحياة الأدبية العربية في أيّ فترةٍ من الفترات؛ إذ شهدت الحياةُ الأدبيةُ صورًا متعددةً للأدوار التي لعبتها المرأةُ بوصفها شاعرةً وناقدةً منذ العصر الجاهلي حتى عصرنا الحالي. ومن أهمّ الظواهر الأدبية التي شهدتها الثقافةُ العربية ظاهرةُ الصالونات الأدبية، مثل صالون العقاد، وصالون مي زيادة، وصالون هدى شعراوي. والملاحظ أنّ الصالونات التي أسستها النساء كان لها أثرٌ كبيرٌ وروّادٌ كُثُر. تبحث هذه المقالةُ ظاهرةَ الصالونات الأدبية النسائية في الثقافة العربية، وتنقسم إلى قسمين: القسمُ الأول يختصّ بتاريخ الصالونات الأدبية بصورة عامة، أمّا القسمُ الثاني فيتناول دراسةَ الصالونات النسائية في مصر في القرن العشرين. وقد خلصت المقالةُ إلى عددٍ من النتائج، أبرزُها أنّ معظم الصالونات الأدبية النسائية كانت تعود إلى نساءٍ تعددت لديهنّ الروافدُ الثقافيةُ الشرقيةُ والغربية، وأنّ هذه الصالونات لم تكن تعالج قضايا أدبيةً خالصةً، بل كانت تهتمّ كذلك بقضايا السياسة والاقتصاد وغيرها. واعتمدت المقالةُ على المنهج التاريخي في القسم الأول، ومنهج التحليل الموضوعي في القسم الثاني.

تقييم المنهج المعرفي في تدريس اللغات الأجنبية

Ahmed ALDYAB — 2025-12-30

يُعدّ المذهب المعرفي أحد أبرز الاتجاهات الحديثة في ميدان تعليم اللغات الأجنبية، إذ ينظر إلى عملية التعلم بوصفها نشاطًا عقليًا معقدًا يتجاوز حفظ المفردات والقواعد إلى فهم آليات معالجة اللغة داخل العقل البشري. وينطلق هذا المذهب من فكرة أساسية مفادها أن المتعلم ليس مستقبِلًا سلبيًا للمعلومات، بل هو مشارك نشط يقوم ببناء المعرفة اللغوية من خلال الربط والاستنتاج والتحليل. ولذلك يركز المذهب المعرفي على العمليات الذهنية الكامنة وراء اكتساب اللغة، مثل الانتباه، والترميز، والتخزين، والاسترجاع، إضافة إلى الوعي فوق المعرفي الذي يمكّن المتعلم من مراقبة تعلمه وتعديله.وقد أظهرت الدراسات أن تبنّي هذا المذهب يسهم في رفع مستوى الكفاءة اللغوية، لأنه يشجع المتعلمين على استخدام استراتيجيات ذهنية تساعدهم في فهم اللغة واستعمالها في مواقف جديدة، بدل الاكتفاء بالاستظهار. كما يعزز التعلم العميق من خلال ربط المعرفة الجديدة بالبنى العقلية السابقة، مما يؤدي إلى اكتساب أكثر ثباتًا وفاعلية. ومن النقاط البارزة في هذا المذهب اعتناؤه بالوعي اللغوي، الذي يمكّن المتعلم من فهم القواعد بشكل منطقي وتحليل بنية اللغة، وهو ما يرفع مستوى دافعيته وقدرته على التحكم في عملية التعلم.وإلى جانب ذلك، يتوافق المذهب المعرفي مع عدد من المقاربات الحديثة مثل التعلم القائم على المهام، والتعلم التعاوني، والتعليم المدمج، لكونها تجعل المتعلم محور العملية التعليمية وتتيح له فرصًا واسعة للتفاعل وبناء المعنى. وقد مكّن هذا المذهب المعلمين من تبنّي أساليب جديدة مثل الأنشطة الاستنتاجية، وتمارين التفكير الناقد، واستخدام التكنولوجيا لدعم الاستراتيجيات المعرفية. وبوجه عام، يكشف المذهب المعرفي عن أهمية الانتقال من تعليم اللغة بوصفها قواعد جاهزة إلى تعليمها كعملية عقلية ديناميكية، تستوجب وعيًا، وتخطيطًا، وتقييمًا مستمرًا، بما يضمن تعلّمًا أكثر فاعلية وعمقًا واستقلالية. وسيناقش هذا المقال كيفية تطبيق المنهج المعرفي في تعليم اللغات الأجنبية.

Arap Edebiyatında Gurbet ve Özlem Temalarının Tarihsel Seyri

Kader ÖZTUNÇ — 2026-01-05

Bu makale, Arap edebiyatında gurbet ve özlem temalarının tarihsel gelişimini, Cahiliye, İslâm, Emevî, Abbâsî ve Endülüs dönemleri üzerinden ele almaktadır. Her dönem için gurbet ve özlem temaları, ilgili şiir örnekleri ile değerlendirilmiştir. Ardından dönemler arası karşılaştırmalı bir yaklaşım benimsenerek, temaların dönemsel farklılık ve benzerlikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma, özellikle Endülüs döneminde temaların çeşitlililik kazandığını, Doğu ve Endülüs şairleri arasındaki deneyim farklılıklarını ve bu temaların tarihsel süreçte nasıl dönüşerek edebiyatın temel motiflerinden biri hâline geldiğini ele almayı amaçlamaktadır.

Bu çalışma, gurbet ve özlem temalarını, bütün dönemleri birlikte ele alarak incelemeye çalışmış ve dönemler arası karşılaştırmalı bir yaklaşım benimsemeyi hedeflemiştir.

Mustafa Halife’nin Hapishane Romanı “el-Kavka‘a” Üzerine Tematik Bir İnceleme

Erva BEDRAN — 2025-12-30

İnsan, var olduğu ilk andan itibaren fıtratı gereği yaşadığı her türlü zorluğa göğüs gererek hayatta kalmayı başarmıştır. Ancak insanlıktan yoksun, kendi çıkarları için özgürlüğü bastırmayı meşru gören Ortadoğu’da, özellikle bazı Arap ülkelerindeki rejimlerin hakimiyetinde bulunan masum insanlar, en temel haklardan mahrum bırakılmış ve baskı altında tutulmuştur. Bu koşullar, sessiz çığlıklarını duyurabilecekleri en etkili alan olarak edebiyatı ön plana çıkarmıştır. Bu bağlamda, modern Arap edebiyatında hapishane romanı, haksız yere tutuklanan ve özgürlüklerini haykırdığı için karanlığın dibine çekilen masumların uğradığı zulmü anlatan ve yaşadıkları trajediyi görünür kılan bir edebi tür olarak önem kazanmıştır. Mustafa Halife, bu karanlık zindanlarda atılan yüzlerce, belki de binlerce masumdan biri olmuştur. Tedmur hapishanesinden çıktıktan sonra kendi kabuğuna çekilmek yerine, on yıl sonra da olsa cesaretini toplayıp o masumların haykırışlarını el-Kavkaʿa romanında dile getirmiştir. İncelenen el-Kavkaʿa adlı eserde, demokrasinin olmadığı, otoriter rejime başkaldıranların en ağır şekilde nasıl cezalandırıldığını anlatan biyografik bir roman olarak kurgulanmıştır. el-Kavkaʿa romanının yayınlanmasının ardından, 2006 yılında Halife, Suriye rejiminin vereceği sert tepkiden çekinerek ailesiyle birlikte BAE’ne yerleşmiş ve burada hukuk alanında çalışmıştır. Daha sonra Fransa’ya siyasi sığınma talebinde bulunmuş ve oraya yerleşmiştir.

Türkçe Çevirmenliğin Dijitalleşen Yüzü: SmartCAT, Matecat ve OmegaT Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Nazifcan AYYILDIZ — 2025-12-30

Her geçen gün değişen ve gelişen teknoloji, diğer pek çok sektörü ve mesleği etkilediği gibi çeviri ve çevirmenlik mesleğini de yakından etkilemiş ve hâlâ etkilemeye devam etmektedir. Günümüzde çeviri ve teknolojinin ortak paydada buluştuğu en yaygın araçlar arasında ise Bilgisayar Destekli Çeviri Araçları (BDÇ) yer almaktadır. Hem hâlihazırda çeviri sektöründe yer alan çevirmenlere hem de bu sektörde var olmaya hazırlanan çevirmen adaylarına pek çok faydalı özellikler sunan BDÇ araçları, çeşitlilikleriyle oldukça dikkat çekmektedir. Bu çalışmada da sektörde adını duyuran BDÇ araçlarından SmartCAT, Matecat ve OmegaT isimli araçlar pratik işlevsellikleri ve kullanıcı deneyimleri bakımından incelenmiş, söz konusu araçlar çevirmenlere sunduğu katkılar ile kullanım kolaylıkları bakımından karşılaştırılmaktadır. Bu çalışma, çeviri teknolojilerinin mesleki uygulamalara entegrasyonunun artmasıyla ortaya çıkan ihtiyaçlara cevap vermeyi ve BDÇ araçlarının doğru seçimi ve kullanımı konusunda farkındalık yaratmayı hedeflemektedir. Literatürdeki mevcut boşluğun giderilmesi ve Türkiye’de çeviri teknolojileri alanında yürütülen çalışmalara katkı sağlaması da araştırmanın amaçları arasında yer almaktadır. Türkiye’de bu araçlara yönelik kullanıcı deneyimi temelli araştırmaların sınırlı olduğu dikkate alındığında çalışmanın literatür açısından da değerli bir noktada yer alabileceği değerlendirilmektedir. Araştırmada betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, çevirmen adayları ve profesyonellerin ihtiyaçlarına göre uygun araç seçiminde dikkat edilmesi gereken önemli kriterleri ortaya koymuştur. Araştırma bulgularına göre, SmartCAT’in özellikle bulut tabanlı yapısı ve ekip iş birliğine olanak tanıması açısından, Matecat’in kullanıcı dostu ara yüzü ve gelişmiş özellikleri açısından, OmegaT’nin ise açık kaynak kodlu ve ücretsiz masaüstü uygulaması olması açısından öne çıktığı ortaya konmuştur.

Derlem Dilbilimi ile Makine Çevirisinin Tarihsel Gelişimi: Çeviribilimsel Bir İnceleme

Giray FİDAN — 2025-12-30

Teknolojik gelişmeler, diğer birçok alanda olduğu gibi çeviri alanında da köklü dönüşümlere yol açmıştır. Özellikle 1990’lı yıllardan itibaren bilgisayarlara erişimin yaygınlaşmasıyla birlikte bilgisayar destekli çeviri (BDÇ) araçları ve makine çevirisi sistemleri çeviri pratiğinde giderek daha görünür ve yaygın hâle gelmiştir. Günümüzde ise geleneksel çeviri anlayışı büyük ölçüde, nöral makine çevirisi (NMT) motorları ve büyük dil modelleri (Large Language Models, LLMs) tarafından üretilen çıktılar üzerinde yapılan düzenleme ve son okuma süreçlerine evrilmiştir. Bu dönüşümde özellikle Google’ın 2016 yılında nöral makine çevirisi sistemini kullanıma sunması önemli bir dönüm noktası olmuş; sonrasında yapay zekâ tabanlı sistemlerin hızla yaygınlaşmasıyla bu teknolojik etki daha da belirgin hâle gelmiştir. Bu doğrultuda, özelleştirilmiş makine çevirisi motorları ve büyük dil modelleri üzerine yürütülen çalışmalar giderek artan bir önem kazanmıştır. Söz konusu sistemlerin temelinde yer alan en kritik unsur ise veridir; özellikle paralel derlemler (çift dilli corpuslar), bu sistemlerin eğitilmesi, özelleştirilmesi ve çıktı kalitesinin artırılmasında vazgeçilmez bir bileşen hâline gelmiştir. Geçmişte daha çok betimleyici ve kuramsal dilbilim çalışmaları için oluşturulan derlemler, günümüzde teknolojik gelişmelerle bütünleşerek nöral makine çevirisi motorları ve büyük dil modelleri için sistematik biçimde hazırlanmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada derlemlerin tarihsel gelişimi, makine çevirisinin tarihsel süreç içerisindeki dönüşümü ve İngilizce–Türkçe derlem çalışmaları incelenmektedir.

Dr. Şahin Sarı'nın "Yapay Zekânın Deyim Çevirisi" Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme

Mahmut KALKAN — 2025-12-30

Dr. Şahin Sarı’nın “Yapay Zekânın Deyim Çevirisi” adlı eseri, yapay zekâ temelli çeviri araçlarının kültürel ve deyimsel ifadeleri hedef dile aktarmadaki başarısını insan çevirileriyle karşılaştırmalı olarak incelemektedir. 2021–2022 yılları arasında Netflix’te yayınlanan dört film üzerinden yürütülen araştırma, insan çevirilerinin bağlamsal uyum ve kültürel aktarım açısından hâlâ daha üstün olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, Yandex’in yapay zekâ sistemleri arasında en yüksek başarı oranına sahip olduğunu, ancak genel olarak makine çevirilerinin kültürel anlamı tam kavrayamadığını göstermektedir. Çalışma, yapay zekâ çevirilerinin mevcut sınırlılıklarını ortaya koyarken, insan çevirilerinin teknolojiye yön verici rolünü de vurgulamaktadır.

Dr. Ahmet Abdülhadioğlu’nun "Şiir Tadında Arapça Metinler" Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme

Alaaddin CUMALİOĞLU — 2025-12-30

Bu çalışma, Dr. Ahmet Abdülhadioğlu tarafından kaleme alınan Şiir Tadında Arapça Metinler adlı eseri biçim, içerik ve yöntem açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Eser, yüz hikâyeden oluşmakta; her hikâyenin ardından çeviri, ilgili atasözleri, özlü sözler, şiirler, dilbilgisi (İrâb) ve araştırma soruları yer almaktadır. Ayrıca kitabın sonunda öğrencilerin kelime dağarcığını geliştirmek amacıyla hazırlanmış bir sözlük bölümü bulunmaktadır. Toplam 557 sayfa hacmiyle eser, dil öğretimi, kültürel aktarım ve gramer eğitimi açısından çok boyutlu bir model sunmaktadır. Çalışmada eserin öğretimsel değeri, dil estetiği, gramer öğretim yöntemi ve kültürel etkileşim potansiyeli üzerinde durulmuştur.

Prof. Dr. Yasin Murat DEMİR’in "Arapça Basın Dili Dersleri" Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme

Esra Nur AYDEMİR — 2025-12-30

Bu makale, Doç. Dr. Yasin Murat Demir’in 2024 yılında yayımlanan Arapça Basın Dili Dersleri adlı eserini öğretimsel açıdan incelemektedir. Eser, Arap Dili ve Edebiyatı, Arapça Öğretmenliği, Mütercim-Tercümanlık ve İlahiyat gibi bölümlerde öğrenim gören öğrenciler için hazırlanmış bir ders kitabı niteliğindedir. Altı bölümden oluşan kitap, basından seçilen özgün metinlerle dinleme, okuma, yazma ve çeviri becerilerini bütüncül biçimde geliştirmeyi hedeflemektedir. Makale, yazarın materyali yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı doğrultusunda tasarladığını; öğrenciyi pasif alıcı konumundan çıkararak öğrenme sürecinin aktif bir öznesi haline getirdiğini ortaya koymaktadır. Her bölümdeki alıştırmaların dinleme, okuma, çeviri, görsel eşleştirme ve cümle kurma etkinlikleriyle çoklu duyusal öğrenmeyi desteklediği; karekod uygulamasıyla dinleme becerilerinin entegre edildiği vurgulanmıştır. Ayrıca, her alıştırmanın ardından verilen cevap anahtarlarının “anında dönüt” sağlayarak öz değerlendirme ve bağımsız öğrenme becerilerini geliştirdiği belirtilmiştir. Sonuç olarak makale, Arapça Basın Dili Dersleri eserinin, dört temel dil becerisini bütünleştiren, öğrenci merkezli ve etkileşim temelli bir öğretim materyali örneği sunduğunu ortaya koymaktadır.